Balkanci

Danas su balkanski narodi pijuni velikih sila koje su direktno odgovorne za bijedne uslove koji vladaju među njima. No, ovoj tragičnoj situaciji svakako su doprinijeli i politički grijesi samih Balkanaca. To su grijesi nerazvijenih političkih zajednica. Čak i najcivilizovaniji narodi mogu privremeno pasti u varvarizam što pokazuje i užasno stanje u Evropi danas, ali je na Balkanu takvo stanje hronično. Tamo ljudska priroda nikada nije disciplinovana i ublažena u školi mirnog političkog života i iskustva.

„Svako za sebe, bez razmišljanja o drugima ili o tome šta će biti sutra“ – čini se da je to maksima naroda Balkana. Obuzeti su duhom sukoba i podjela, njima vladaju nekontrolisani egoizam i pohlepa.

Istorija svijeta pokazuje da nema naroda koji nekažnjeno može ignorisati prava drugih, odbacivati ideal opšteg dobra i prkositi vladavini prava kojom političke zajednice stižu do pravde i pomirenja. Balkanski narodi moraju naučiti da na putu postizanja sopstvenih interesa i napretka moraju voditi računa o pravima i potrebama drugih. Moraju mudro sarađivati za opšte dobro, u duhu međusobnog uvažavanja i dobre volje.

Jacob SCHURMAN, Balkanski ratovi (1916)