Dubičanci u Prvom svjetskom ratu (2)

Prvi svjetski rat (1914-1918) – ta prva globalna klanica – odnio je, kako se i dalje samo procjenjuje, najmanje 15 miliona života. Na obje strane poginulo je oko 10 miliona vojnika: šest miliona iz redova Antante i oko četiri miliona onih koji su nosili uniforme Centralnih sila. U Velikom ratu, Dubičanci su se našli i na jednoj i na drugoj strani. Čak 288 dobrovoljaca sa dubičkog područja učestvovalo je u proboju Solunskog fronta i dalo svoj doprinos velikoj pobjedi 1918. godine. U njihovu čast podignuta je spomen kapela u krugu hrama Svetih apostola Petra i Pavla. S druge strane, imena desetina Dubičanaca nalaze se i na beskrajnim (a opet nepotpunim) spiskovima poginulih, ranjenih, nestalih i zarobljenih koje je austrougarska komanda tokom rata bjesomučno objavljivala. Ti spiskovi nisu uvijek pouzdani ali su značajan istorijski izvor i podsjećanje na te male-velike ljude, dubičke težake ili gradsku sirotinju, one koji su se našli u krvi do koljena, daleko od kuće, jer su se carevi igrali rata.

***

Nepotpuni spiskovi austrougarske komande kažu da je od juna 1915. do kraja 1916. godine, na evropskim ratištima poginulo 14 Dubičanaca, njih 88 je ranjeno, a u zarobljeništvu se našlo najmanje 76 vojnika sa područja Dubice. Tako je od početka Velikog rata, prema ovim podacima, do januara 1917. u redovima austrijske vojske poginulo 26 Dubičanaca, a njih 150 je ranjeno. Zarobljena su najmanje 104 dubička soldata.

U periodu jun 1915 – decembar 1916, u austrijskim biltenima kao poginuli navedeni su: ČOLIĆ Ibrahim (1890), ĐAKOVIĆ Jovan (1880) iz Vlaškovaca, GRGIĆ Mile (1892) iz Rakovice, HALILBAŠIĆ Alija (1882), JEKIĆ Stojan (1897) iz Špilje, KORICA Mile (1881) iz Donje Gradine, LAZIĆ Stevo (1886) iz Vlaškovaca, MARJANOVIĆ Milan (1896) iz Bijakovca, MUHAMEDAGIĆ Meho (1895), PEKIĆ Janko (1878) iz Aginaca, SAVKOVIĆ Stanko (1884) iz Draksenića, SMAJIĆ Ahmet (1892), TIRIĆ Ibrahim (1890) i VUKOVIĆ BOŽO (1874) iz Komlenca.

U maju 1915, Italija je objavila rat Austrougarskoj pa od tog doba Dubičance iz Drugog pješadijskog puka pronalazimo i na takozvanom Alpskom frontu. Austrijski izvještaji navode i prve mještane Dubice koji se nalaze u zarobljeništvu u Italiji. To su: BIŽIĆ Simo (1890) iz Suvaje, PARAŠ Mihajlo (1890) iz Dvorišta, PETRAKOVIĆ Marko (1890) iz Čuklinca, RUČNOV Milan (1892) iz Špilje, SEFEROVIĆ Husein (1890), ŠIPKA Đorđe (1890) iz Bjelajaca i ŠOŠIĆ Salik (1896).

U Rusiji se, na različitim lokacijama, između ostalih nalaze: BABIĆ Marko (1883) iz Rakovice, ČAUŠEVIĆ Jusuf (1891), LAZIĆ Mile (1890) iz Mirkovca, MIJATOVIĆ Milovan (1893) iz Sreflija, MILJATOVIĆ Vaso (1882) iz Slabinje, PREMASUNAC Mihajlo (1889) iz Komlenca, TICA Dragutin (1888) iz Jelovca, TRUBARAC Marko (1892) iz Demirovca i VUKIĆ Nikola (1892) iz Gradine. U Srbiji, u vojnoj bolnici u Kragujevcu, bio je ranjenik RODIĆ Luka (1889) iz Brekinje, a u zarobljeništvu u Nišu su LUKETIĆ Nikola i VRBAN Simo (1889) iz Maglajaca.

U ovom periodu, najviše težih i lakših ranjenika sa područja Dubice u jednom mjesecu zabilježeno je u izvještaju za januar 1916. godine, njih 17. To su: BIJELIĆ Petar (1888), BILAJAC Ibrahim (1894), BOKAN Ostoja (1891) Čelebinci, BUKOVAC Ilija (1891) Sreflije, ČAUŠEVIĆ Emin (1891), ĆEJVAN Sulejman (1876), CIKOTA Jovica (1897), DIZDAR Karanfil (1888), HADŽIĆ Idriz (1894), HALILOVIĆ Salih (1896), KARAJICA Hamid (1884), KLJAJIĆ Jovo (1889) Kadin Jelovac, KLAJIĆ Hasan (1893), KOVAČEVIĆ Ilija iz sela Čelebinci, MANDIĆ Milosim (1897) Bijakovac, MUTIĆ Đorđe (1890) Međeđa i SEKULIĆ Đoko (1895) iz Draksenića.