Kudret sahat i topovi

Photo by Monoar Rahman on Pexels.com

Prema narodnom vjerovanju, postoji tajanstveni sat. Niko ga nikad nije vidio, ali se njegovo kucanje ponekad čuje u sobi. To je kudret-sahat koji predskazuje neki događaj, bilo dobar ili loš. ABDULAH ŠKALJIĆ u rječniku turcizama navodi da je kudret sila ili Božja moć. Tako je i kucanje nevidljivog sata nekakav glas sudbine.

Kudret-sahat ranije je često spominjan i u pjesmi, na svadbama.

Kada na muslimanskoj svadbi počnu nevjestu da kniju (kanom joj boje ruke dan prije prve bračne noći), djevojke zapjevaju: “Bismillahi kudret-sahatile, mi oknismo svojoj Hanki ruke”.

U romanu Derviš i smrt, u posljednjoj noći života, tajanstveni sat začuje i Ahmed Nurudin.

“Da li da vičem u noć, da sazivam lјude, da tražim pomoć? Uzalud. Pijetlovi su nemilosrdni, već dižu uzbunu. Sjedim na kolјenima, slušam. U tišini sobe, negdje iz zida, iz stropa, iz nevidlјivog prostora kuca kudret-sat, nezaustavlјiv hod sudbine. Potapa me strah, kao voda”.

Postoje opet – vjeruje se u narodu – i kudret topovi ili kudreti. Po Škaljiću, to je “nebeska tutnjava i pucnjava kad je nebo vedro, koja ukazuje na božju moć i ima tajanstveno značenje”. Tako narodna pjesma kaže: “Al grmi, al se zemlja trese, al pucaju po gori kudreti”. Ljetopisac MULA MUSTAFA BAŠESKIJA više puta spominje kudret topove. Tako se u ljeto 1775. zbio neobičan događaj:

“Obnoć kad je 20-30 ljudi teferičilo u mevlevijskoj bašči, u blizini pećine, začu se iz pećine prema njima glas džina i bacanje kamenja, a čulo se i pljeskanje rukama, što je potrajalo čitava tri sata. Svi prisutni su to čuli i pripovijedali. Čulo se u zraku i pucanje kudret topova, a vrijeme biješe bistro i lijepo”.

Kudretski topovi, po Bašeskiji, oglasili su se i 1780, na Jurjevo (Đurđevdan), “za lijepa vremena”, dok je trajao sajam u Uskoplju.